• M. Ali KAYA

TEFEKKÜR NEDİR?

Güncelleme tarihi: 5 Mar

M. Ali KAYA

Tefekkür, zihnî düşünceden farklıdır. Tefekkür hayal kurmak ve günlük olayların zihinde düşünülmesi değildir. Tefekkür düzenli ve sistemli düşünmedir. Bu da bilgi edinmeye yönelik eğitimlerden farklı olarak aklı çalıştırmak ve varlıkların fayda ve hikmetleri üzerinde düşünerek sebepten sonuca ve sanattan sanatkara, fiilden faile intikal yoluyla yapılan mantıklı düşüncedir. Tefekkürün amacı fayda sağlamaktır.


Faydalı duygular ve fikirler için içimizde “damıtma işlemi” yapmak soyut olanları hassas ve canlı duygulara çevirmek gerekir. Tefekkür ruhumuzda güçlü duygular ve tepkiler uyandırdığı zaman amacına ulaşmış ve görevini yapmış olacaktır. Bizi harekete geçirecek olan duygusal hallerimizi geliştirmeye çalışmalıyız.


Kimyada billurlaşma denen bir durum vardır. Birçok farklı maddelerin bulunduğu bir su kabı içine bir kristal koyarsanız karışımda bulunan moleküllerden kristalle aynı türden olanlar ilginç bir çekim gücüyle yavaş yavaş kristal etrafında toplanmaya başlar. Bir müddet sonra laboratuvardan muhteşem kristaller ortaya çıkar. Psikolojide de durum buna benzer. Bilinçli bir şekilde bir meseleyi sürekli aklımızda tutarsak benzer ruh halleri ve fikirler ilginç bir şekilde o mesele etrafında toplanır. Zamanla kalıcı hale gelir. Fikir akımlarını, dini akımları, sefil ve utanç dolu hisleri, paraya tapan tipleri oluşturmak bu şekilde mümkün olmaktadır. Ama ne var ki bu sessiz kristalizasyonu rahat bırakan insan veya genç çok azdır.


Öğrenci için hayat çok kolaydır; özellikle İstanbul gibi büyük şehirlerde hareketlidir. Dış tahrikler öğrencinin aklını çeler. Farklı düşünceler peş peşe gelir sarar. Bu duygu seline binlerce hisler yerleşir. Ders kitapları, gazeteler, fikir akımları, ideolojiler, siyasi partiler, dini gruplar ve muhabbet gruplarını da buna ekleyebiliriz. Bütün bu çeşitlilik içinde sakince içinde kapanıp bunlardan uzaklaşıp geleceğini düşünenlerin sayısı çok azdır. Dış olaylara kapılan ve kendisini kontrol edemeyen, ilgisiz alakasız, tıpkı rüzgârda savrulan yaprak gibidirler. Tecrübelerinden de koca bir hiç elde ederler.


Tefekkürün kendimizi aşmada büyük rolü vardır. Bunun için kendimize yarayacak materyalleri bulmak ve faydalı tecrübeleri bilmek önemlidir. Derin bir tefekkürün amacı ruhumuzdaki nefret ve şefkat duygularını harekete geçirmek, davranışlarımızı düzenlemek, güzel kararlar almayı sağlamak, iç ve dış kaynaklı fırtınalı ruh hallerinden kurtulmak olmalıdır.


Verimli bir tefekkürün ve faydalı düşüncelerin yapısını tahlil ettiğimiz zaman görürüz ki, biz kelimelerle düşünürüz. Derin tefekkür kelimelerden ziyade kavramlarla düşünmektir. Derin tefekkür, başağı döverek buğdayın düşmesini sağlamak gibidir. Kargaşadan uzak durmak, tefekkür etmek, içimizi dinlemek, faydası olacak kitapları okumak, notlarımızı tekrar tekrar okumak, hangi davranışımızın nasıl bir sonuç doğurabileceğini düşünmek akıl yürütürken ve düşünürken bize yardımcı olacak en önemli adımlardır.


Okumalarımızı not tutarak yapmak ve bu notları zaman zaman gözden geçirmek çok önemlidir. Bilgi birikimini bu şekilde sağlarız. Daha sonra bu notlarımız düşüncelerimizle desteklenerek makalelere ve kitaplara dönüşebilir. Yazılarımızı geliştirmenin yolu notlar halinde biriktirmek ve uzun süre sonra tekrar gözden geçirmektir.

4 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör